Bruksizm – interdyscyplinarny problem w osteopatycznym ujęciu.

Bruksizmem nazywamy nadmierne zgrzytanie lub zaciskanie zębów. Jest to dosyć częsta przypadłość: występowanie w populacji to, według różnych badań, od 8% do nawet 31%. Rozróżniamy bruksizm dzienny i nocny, co w oczywisty sposób sugeruje czy zgrzytanie lub zaciskanie zębów odbywa się podczas snu czy czuwania.

Symptomy bruksizmu

Objawy tego schorzenia mogą być bardzo rozległe. Zaliczamy do nich m.in.:

  • nadmierne starcie, nadwrażliwość, złamania zębów
  • zapalenie więzadeł przyzębia
  • glossodynia- parestezje w obrębie języka
  • lingua indentata (język karbowany)
  • przerost mięśni żucia
  • ból w obrębie mięśni żucia
  • ból w obrębie stawów skroniowo-żuchwowych
  • problemy z otwarciem ust
  • klikanie/strzelanie w obrębie ssż
  • bóle głowy,karku
  • szumy/piski uszne
  • zaburzenia widzenia
Przyczyny

Dlaczego nasi pacjenci zgrzytają zębami?

EBM daje nam na to prostą odpowiedź w postaci wyników badań, które sugerują, że przyczyn jest kilka:

  • czynniki psychologiczne (stres)
  • czynniki genetyczne
  • leki i inne substancje psychoaktywne
  • czynniki okluzyjne (wady zgryzu, braki w uzębieniu)
Diagnostyka i terapia

Co u pacjenta ze zdiagnozowanym bruksizmem warto poddać badaniu i terapii?

Odnajdziemy wiele patologii w układzie mięśniowo – powięziowym. Najbardziej przeciążone będą oczywiście mięśnie żucia, a więc: mięśnie żwacze, mięśnie skroniowe, skrzydłowe boczne i przyśrodkowe. Najczęściej w ich obrębie znajdziemy całą masę aktywnych punktów spustowych, które w prosty sposób usuniemy, używając kombinacji kompresji ischemicznej i pozycyjnego rozluźniania.

Temporalis

Punkty spustowe m. skroniowego (źródło: http://www.triggerpoints.net)

Poza tym warto zbadać mięśnie szyi oraz obręczy barkowej, szczególnie jeśli do objawów należą piski bądź szumy uszne oraz duży ból stawów skroniowo-żuchwowych. Istnieje mechanizm odruchowego napięcia mięśni w odpowiedzi na patologiczne zjawiska akustyczne oraz ból. Przejawia się to najczęściej uniesieniem braku oraz zgięciem bocznym i rotacją głowy w stronę dysfunkcji. Może to prowadzić do złego funkcjonowania stawów obręczy k. górnej.

Warto także zwrócić uwagę na mięśnie nadgnykowe, szczególnie na te tworzące dno jamy ustnej (mm.: żuchwowo-gnykowy, dwubrzuścowy, bródkowo-gnykowy oraz rylcowo-gnykowy). Dysfunkcyjna może okazać się również sama kość gnykowa.

Suprahyoid_muscles

Mięśnie nadgnykowe (źródło: Gray’s Anatomy)

Wynikiem długotrwałego bruksizmu może być przeciążenie stawów skroniowo-żuchwowych, które z racji swojej budowy są wyjątkowe. Warto zauważyć, że są to jedyne stawy naszego organizmu, które nieustannie pracują w duecie. Zatem jeśli coś złego dzieje się w jednym stawie, z dużym prawdopodobieństwem odbije się to po drugiej stronie.

Gray310

Staw skroniowo-żuchwowy (źródło: Gray’s Anatomy)

Gabinetowa praktyka pokazuje, że ból i inne towarzyszące objawy najczęściej występują po stronie stawu hipermobilnego, natomiast dobre efekty przynosi praca na przeciwległym, zazwyczaj hipomobilnym stawie.

Dobrym pomysłem zatem jest praca na obu stawach. Świetnie sprawdza się tu bilateralna technika wewnątrzustna (chwyt oburącz za żuchwę).

26854645_1819429318098643_1955433462_o

Bilateralna technika wewnątrzustna

Biorąc pod uwagę fakt, iż stres gra zazwyczaj pierwsze skrzypce w etiologii bruksizmu, dobrym pomysłem jest diagnostyka autonomicznego układu nerwowego (szczególnie zwojów szyjnych) oraz struktur z nim powiązanych (nadnerczy i przysadki). W przypadku odnalezienia lezji w tych obszarach, warto poświęcić jedną, bądź dwie wizyty na rozwiązanie tych dysfunkcji.

Oczywiście wszelkie używki wpływające na pobudzenie układu nerwowego powinny zostać wyeliminowane, szczególnie nie należy z nich korzystać w porach wieczornych. Mam tu szczególnie na myśli napoje zawierające kofeinę, alkohol oraz papierosy. 

Z racji bezpośredniego sąsiedztwa SSŻ i przewodu słuchowego bardzo często dochodzi do zaburzeń w obrębie narządu słuchu, czego efektem są patologiczne zjawiska akustyczne takie jak piski, szumy czy trzaski. Bardzo dobre efekty przynosi w tym wypadku unwinding poprzez małżowinę uszną. Należy także sprawdzić wszystkie szwy w których uczestniczy kość skroniowa.

Warto pamiętać o takich strukturach jak ślinianki (podrażnienie ucha środkowego ->dysfunkcja chorda tympani -> zaburzenie pracy ślinianki podżuchwowej i podjęzykowej), nerw trójdzielny (jego  włókna mogą być uciśnięte przez nadmiernie napięte mięśnie żucia), oraz zatoki (szczególnie zatoki szczękowe- z racji korzeni zębów trzonowych).

Oczywiście są to tylko przykłady mające na celu zobrazowanie jak wiele różnych struktur może ulec podrażnieniu w przypadku często lekceważonego zgrzytania zębami.

Nie warto jednak ślepo podążać za schematami. Osteopatia jest wyjątkowa dlatego, że nasza terapia zawsze jest reakcją na ciało pacjenta i to dokładna diagnostyka (palpacja) powinna ostatecznie determinować stosowane przez nasz techniki.

W tytule artykułu użyłem określenia „interdyscyplinarny” nie bez przyczyny. Bruksizm to problem wielopłaszczyznowy, dlatego też najlepsze efekty leczenia uzyskiwane są gdy pacjentem zajmie się zespół wykwalifikowanych specjalistów składający się z lekarza, stomatologa, ortodonty, psychologa, fizjoterapeuty i osteopaty.

mgr Tomasz Białek

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: